Εργαστήριο Ιστορίας του Βιβλίου
Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Η ΤΕΤΑΡΤΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Το Εργαστήριο Ιστορίας του Βιβλίου προωθεί τη διεπιστημονική συνεργασία και επιδιώκει να συγκεντρώσει όσους ενδιαφέρονται για θέματα εκδόσεων, τυπογραφίας, συγγραφής και ανάγνωσης σε μια άτυπη κοινότητα βιβλιόφιλων ερευνητών. Σε αυτό το διεπιστημονικό πλαίσιο είναι πολύ σημαντικό να αναδειχθεί και να στηριχθεί η πρωτογενής έρευνα και να διασωθούν τεκμήρια και αρχεία για τα οποία δεν υπάρχει οργανωμένη μέριμνα καταγραφής και συντήρησης. Ως πρώτο βήμα, προσβλέπουμε σε συνεργασίες μεταξύ ερευνητών του βιβλίου από διάφορες γνωστικές περιοχές με στόχο να ενθαρρύνουμε την ανταλλαγή γνώσεων και ερωτημάτων, τη διάχυση των πορισμάτων της έρευνας και τη συγκρότηση ενός διακριτού ερευνητικού πεδίου γύρω από την ιστορία και τη δυναμική του βιβλίου.
Από τον Μάρτιο 2024 οργανώνονται τακτικές μηνιαίες συναντήσεις υπό τον γενικό τίτλο «Η Τετάρτη του Βιβλίου», με την ευγενική συνεργασία του Ινστιτούτου ETERON, στις οποίες υποψήφιοι διδάκτορες και νέοι ερευνητές παρουσιάζουν τα θέματα ενδιαφέροντός τους και συζητούν με το κοινό. Οι συναντήσεις λαμβάνουν χώρα στις εγκαταστάσεις του Ινστιτούτου (Λεωκορίου 38-40, Ψυρρή) και είναι ανοικτές στους ερευνητές, τους επαγγελματίες του βιβλίου, και σε κάθε βιβλιόφιλο και φιλαναγνώστη που ενδιαφέρεται να τις παρακολουθήσει και να συμμετάσχει στις συζητήσεις μας.
Ακολουθεί το πρόγραμμα για την περίοδο Χειμώνας-Άνοιξη 25-2026:
24 Σεπτεμβρίου 2025 | Νίκος Φιλιππαίος Τα ελληνικά λαϊκά περιοδικά για παιδιά και εφήβους (1950-1968): Ανάλυση λόγου και αναγνωστικό κοινό |
22 Οκτωβρίου 2025 | Στάθης Πουλιάσης Γράφοντας για την Ελληνική Επανάσταση τον 19ο αιώνα: Αυτοτελείς εκδόσεις και δημοσιεύματα (1832-1920) |
12 Νοεμβρίου 2025 | Παναγιώτα Τζιβάρα Βιβλιόφιλοι, φιλαναγνώστες ή συλλέκτες; Χαρτογραφώντας ιδιωτικές βιβλιακές συλλογές στον βενετοκρατούμενο ελληνικό χώρο |
10 Δεκεμβρίου 2025 | Ελένη Χατζή Σύγχρονη λογοτεχνία και νεοπροφορικότητα: Τι απέγινε ο λογοτεχνικός ήρωας; |
28 Ιανουαρίου 2026 | Κονδυλένια Μπελίτσου Όταν μια ιδιωτική βιβλιοθήκη γίνεται αντικείμενο έρευνας: Η περίπτωση του Charles Cayx (1793-1858) |
18 Φεβρουαρίου 2026 | Πάνος Τουρλής & Μιχάλης Κωνσταντίνου-Ρίζος Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης: Οι συλλογές χειρόγραφου και έντυπου υλικού στο ΕΛΙΑ και στο ΙΠΑ |
4 Μαρτίου 2026 | Ουρανία Καραγιάννη «Un armer d’albedo grande... pieno de libri di stampa»: Αρχειακές αναφορές για βιβλία και ιδιωτικές βιβλιοθήκες σε ελληνικές οικίες της Βενετίας (17ος αιώνας) |
1 Απριλίου 2026 | Νίκος Σγουρομάλλης Ο Θέμος Άννινος και η τυπογραφική αισθητική των σατιρικών περιοδικών του 19ου αιώνα |
13 Ιυνίου 2026 | Φρόσω Γανιάρη Η σύγχρονη βιβλιοδεσία και οι εκπρόσωποί της στην Ελλάδα |
Παρουσιάσεις 2025:
15 Ιανουαρίου 2025 | Σπύρος Κακουριώτης Πολιτική διαμαρτυρία και εκδοτικές πρακτικές σε συνθήκες δικτατορίας: Η έντυπη δραστηριότητα του Ανοιχτού Θεάτρου |
19 Φεβρουαρίου 2025 | Ελένη Πετρίτση Συγγραφείς και εκδόσεις στην υπηρεσία της πολιτιστικής διπλωματίας: Η περίπτωση της Βρετανίας στην Ελλάδα 1945-1967 |
19 Μαρτίου 2025 | Γιώργος Κατσαμάκης, Κέλλυ Φατούρου Οι βιβλιοθήκες στην Ελλάδα: Xαρτογραφώντας έναν άγνωστο τόπο ή ακτινοσκοπώντας μια γνωστή παθολογία; |
16 Απριλίου 2025 | Δημήτρις Γαρρής Η μεταβαλλόμενη μνήμη και οι απόπειρες ιστορικοποίησης της αντιδικτατορικής αντίστασης στη μακρά Μεταπολίτευση: Τα βιβλία του αντιδικτατορικού αγώνα 1967-1974 |
28 Μαΐου 2025 | Βαγγέλης Ζιώγας, Νίκος Θεοδωρόπουλος, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Χρήστος Τριανταφύλλου Μετά την Καταστροφή: Εκδίδοντας ιστορικά βιβλία στον ελληνικό Μεσοπόλεμο |
11 Ιουνίου 2025 | Αθηνά Μποζίκα Το βιβλίο και το σώμα: Από το έντυπο στο ψηφιακό |
Παρουσιάσεις 2024:
| 13 Μαρτίου 2024 | Παυλίνα Μάρβιν Ευρωπαϊκή κρατική πολιτική βιβλίου και οι ιδιαιτερότητες του ελληνικού παραδείγματος: Η περίπτωση του ΕΚΕΒΙ |
| 10 Απριλίου 2024 | Αμαλία Σταθάκη Η λογοτεχνική μετάφραση την περίοδο της χούντας και της Μεταπολίτευσης |
| 22 Μαΐου 2024 | Αθηνά Μαρκοπούλου Το βιβλίο, αντικείμενο απωθημένης επιθυμίας, και η μάχη για τον νεοελληνικό λογοτεχνικό κανόνα στον ύστερο 19ο αιώνα |
| 19 Ιουνίου 2024 | Αριστέα Κομνηνέλλη Γαλλική πολιτιστική διπλωματία και βιβλίο: Η εφαρμογή της στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1920-1960 |
| 25 Σεπτεμβρίου 2024 | Ναζίρ-Παύλος Ναζάρ Το θρησκευτικό έντυπο στην Ελλάδα του 20ού αιώνα: Πρακτικές και λειτουργίες |
| 16 Οκτωβρίου 2024 | Αθηνά Ζηζοπούλου Οι Εργάτες Τύπου της Αθήνας (1933-1967) |
| 11 Δεκεμβρίου 2024 | Γιώργος Μπουδαλής Το βιβλίο ως αντικείμενο και η αρχαιολογία του βιβλίου |